CSCD ร่วมกับสภาประชาสังคมฯ จัดวงสนทนาทางการเมืองว่าด้วยเรื่อง อิสลาม ประชาธิปไตย และชายแดนใต้

เมื่อวันที่ 7 มกราคม 2569 ที่ผ่านมา สถานวิจัยความขัดแย้งและความหลากหลายทางวัฒนธรรมภาคใต้ สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ร่วมกับ สภาประชาสังคมชายแดนใต้ จัดรายการสันติสนทนา EP. 4 (Special Episode) Political Dialogue บทสนทนาทางการเมืองว่าด้วยเรื่อง อิสลาม ประชาธิปไตย และชายแดนใต้

ร่วมสนทนาโดย:

ดร.รุสตั้ม หวันสู สถาบันสันติศึกษา ม.อ.หาดใหญ่                                         

รศ.ดร.มูฮัมหมัดอิลยาส หญ้าปรัง  คณะรัฐศาสตร์ ม.รามคำแหง

ผศ.ดร.ยาสมิน ซัตตาร์ คณะรัฐศาสตร์ ม.อ.ปัตตานี

มูฮัมหมัดอัณวัร หะยีเต๊ะ  Projek Sama Sama

อิมรอน ซาเหาะ  CSCD สถาบันสันติศึกษา ม.อ.ปัตตานี     

มีหลากหลายประเด็นที่ผู้ร่วมสนทนาได้พูดคุยแลกเปลี่ยนเรียนรู้ เช่น ประเด็นอิสลามเข้ากันได้หรือไม่กับประชาธิปไตย ทั้งนี้ ความขัดแย้งมักไม่ได้อยู่ที่ "ศาสนาอิสลาม" กับ "ประชาธิปไตย" โดยตรง แต่อยู่ที่ "การตีความ" มากกว่า หากมองว่าประชาธิปไตยคือเครื่องมือในการคัดเลือกผู้นำอย่างเป็นธรรมและการตรวจสอบอำนาจ อิสลามก็มีหลักการรองรับ แต่ทว่าหากมองว่าประชาธิปไตยคือการที่มนุษย์สามารถทำอะไรก็ได้โดยไม่อิงกรอบจริยธรรมของศาสนา กลุ่มเคร่งครัดก็จะมองว่าเข้ากันไม่ได้

ประเด็นอำนาจอธิปไตยสูงสุด เป็นของพระเจ้ากับเป็นของประชาชน ขัดกันหรือไม่ ทั้งนี้ ขึ้นอยู่กับคำนิยาม หากนิยามประชาธิปไตยว่า ประชาชนมีอำนาจสูงสุดเหนือทุกสิ่งแม้แต่กฎของพระเจ้า แน่นอนว่าในทางอิสลามจะถือว่าขัดกัน แต่หากมองว่า ประชาชนคือผู้ได้รับมอบอำนาจจากพระเจ้าให้มาบริหารจัดการและเลือกผู้นำตามหลักธรรมาภิบาล แน่นอนว่านี่คือรูปแบบหนึ่งที่สามารถไปด้วยกันได้

ประเด็นเสียงข้างมากถูกต้องหรือหลักการถูกต้อง ประเด็นนี้หากจะกล่าวว่าเสียงข้างมากไม่ถูกต้อง แสดงว่าเสียงข้างน้อยถูกต้องกระนั้นหรือ? ซึ่งแน่นอนว่าย่อมไม่ใช่ ดังนั้น การหยั่งเสียงคือการหาทางออกร่วมกันเพื่อให้อยู่ร่วมกันได้ในสังคม ประชาธิปไตยใช้เสียงข้างมากเป็นเครื่องมือในการตัดสินใจ เพื่อป้องกันความขัดแย้งและการใช้อำนาจเผด็จการ ไม่ได้แปลว่าสิ่งที่เสียงข้างมากเลือกจะต้องถูกต้องตามหลักศีลธรรมเสมอไป

หากจะเปรียบเทียบแล้วการฟังเสียงข้างมากคือใช้ตัดสินใจในเชิงบริหารหรือการอยู่ร่วมกัน ข้อควรระวัง คืออาจกลายเป็นพวกมากลากไปในทางที่ผิด ส่วนหลักการที่ถูกต้องของอิสลามใช้เป็นเข็มทิศทางศีลธรรมและศรัทธา ส่วนข้อควรระวัง คือ หากผู้ปกครองอ้างความถูกต้องโดยไม่ฟังใคร อาจกลายเป็นเผด็จการได้

ประเด็นการเลือกตั้งที่จะถึงเร็วๆ นี้ ในพื้นที่ชายแดนใต้เริ่มมีพรรคการเมืองใช้ศาสนา(อิสลาม)เป็นเครื่องมือในการหาเสียง และโจมตีพรรคคู่แข่งทางการเมือง ดังเช่นการเมืองในตั้งในหลายครั้งที่ผ่านมา สร้างความหวาดกลัวให้กับประชาชน เพราะอ้างว่าจะตกนรกหากไปเลือกพรรคอื่นที่ไม่ใช่พรรคอิสลาม หรือจะได้เข้าสวรรค์หากเลือกพรรคเรา ฯลฯ ทั้งนี้ ประเทศเพื่อนบ้านอย่างมาเลเซียก็ใช้ศาสนาในการหาเสียงเช่นเดียวกัน

ผู้ร่วมสนทนามีความกังวลต่อประเด็นเงินเทาที่เข้ามาซื้อเสียงประชาชนในพื้นที่หนักกว่าทุกครั้งที่ผ่านๆ มา ซึ่งผิดทั้งกฎหมายและผิดหลักการอิสลาม ทั้งนี้ จะโทษประชาชนและนักการเมืองอย่างเดียวไม่ได้ เพราะฝ่ายที่มีหน้าที่รักษากติกาหรือรักษาความสงบเรีบยร้อยของบ้านเมืองไม่ได้ทำหน้าที่ของตัวเองเท่าที่ควร

โดยผู้ร่วมสนทนาเรียกร้องให้พรรคการเมืองหาเสียงช่วงโค้งสุดท้ายนี้อย่างสร้างสรรค์ ด้วยการนำเสนอนโยบายที่แต่ละพรรคต้องการจะทำเพื่อประชาชนจริงๆ ไม่มุ่งโจมตีใส่ร้ายป้ายสีพรรคคู่แข่ง เพราะการใส่ร้ายกันย่อมผิดหลักการของศาสนาอิสลามอย่างชัดเจนตามที่ทุกคนต่างก็ทราบกันดี 

รับชมย้อนหลัง คลิ๊ก ที่นี่